A A A

Zaraza ogniowa - Blossom Protect

 
Zaraza ogniowa jest wywoływana przez bakterię Erwinia amylovora i jest jedną z najpoważniejszych chorób drzew ziarnkowych - jabłoni, grusz i pigwy. Patogen ponadto bardzo często atakuje rośliny z rodzaju Amelanchier (świdośliwa), Chaenomeles (pigwowiec), Cotoneaster (irga), Crataegus (głóg), Cydonia (pigwa), Eriobotrya (nieśplik, miszpelnik), Mespilus (nieszpułka), Pyracantha (ognik), Sorbus (jarząb).
 
Temperatury od 15°C do 27°C i wysoka wilgotność stwarzają doskonałe warunki życia dla patogena zarazy ogniowej. 
 

Fot. Objawy zarazy ogniowej (źródło Wikipedia)
 
 
Infekcja
 
Zakażenie następuje najczęściej poprzez kwiaty, ale zakażane są także pędy. Wrotami infekcji są miodniki, szparki, przetchlinki oraz wszelkiego rodzaju uszkodzenia tkanki okrywającej.
 
Na zaatakowanych pędach powstają zagłębione, klinowate plamy, wyraźnie oddzielone od zdrowej tkanki. Część pędu znajdująca się powyżej miejsca infekcji zamiera, liście brunatnieją, ale pozostają na drzewie czerniejąc.
 
Patogen zimuje w porażonych, ale żywych pędach drzew. Bakterie przemieszczają się do pędów z zakażonych kwiatów i krótkopędów.
Bakterie zimują w roślinie, nie tworząc form przetrwalnikowych. Miejsce na pograniczu zdrowej i zamarłej tkanki jest źródłem infekcji w kolejnych latach. Wiosną wraz z rozpoczęciem wegetacji bakterie namnażają się na porażonych organach.

W idealnych warunkach, 20-80% zrakowaceń z poprzedniego roku staje się aktywne w okresie wiosennym i powstaje tam wyciek śluzu bakteryjnego. Zawierający cukier wyciek przyciąga owady, które roznoszą bakterie. Bakterie mogą być ponadto przenoszone przez wiatr, deszcz i ptaki.


 
Fot.: Kora tego drzewa z objawami zarazy ogniowej zakażonych była odcięta. Drewno pokazuje typowe przebarwienia spowodowane E. amylovora (źródło Bio-Protect)
 
Infekcje kwiatów

Groźne zakażenia kwiatów drzew ziarnkowych mogą wystąpić, jeśli są idealne warunki do rozmnażania bakterii w okresie kwitnienia (temperatura> 15,5°C, wysoka wilgotność). Bakterie namnażają się na słupkach kwiatów i szybko rozprzestrzeniają się przenoszone przez pszczoły. Podczas okresu kwitnienia, ryzyko zakażenia jest maksymalne, ponieważ kwiaty są otwartą bramą dla bakterii.     
 
Po zakażeniu kwiaty brunatnieją, później ciemnieją i zasychają, pozostając na pędach owoconośnych. Przy wysokiej wilgotności względnej powietrza (powyżej 70%) i średniej temperaturze dobowej przekraczającej 12°C na porażonych organach roślin pojawiają się mlecznobiałe wycieki – jednoznaczny sygnał porażenia. Krople stopniowo gęstnieją i żółkną.
 
Porażone zawiązki owoców stają się gąbczaste, a następnie marszczą się i pozostają na drzewie. Zarażenie ma charakter systemiczny, a bakterie przemieszczają się w roślinie czasem do 1 metra, dochodzą do pnia i powodują łuszczenie się kory.
 
 
 

Fot. Objawy zarazy ogniowej na kwiatach (źródło Bio-Protect).
 
 
 
 
Fot.: Jabłoń  z objawami zakażenia zarazą ogniową (źródło Wikipedia)


Prognozowanie infekcji  

Ponieważ zakażenie roślin i reprodukcja E. amylovora zależy od temperatury i wilgotności, opracowane zostały różne modele prognozowania. Modele te są używane do przewidywania ryzyka zakażenia dla roślin w trakcie kwitnienia w celu umożliwienia rozpoczęcia zabiegów ochronych w odpowiednim czasie. Najczęściej używanym systemem prognozowania w Niemczech jest Maryblyt™.

Maryblyt™ jest oparty przede wszystkim na danych meteorologicznych i bierze pod uwagę okres kwitnienia sadu. W ten sposób oblicza dwa rodzaje danych:

1. Wskazuje dni, w których istnieje ryzyko infekcji i zastosowanie antybiotyku* jest wskazane.

2. Czas trwania okresu inkubacji, po którym można spodziewać się pierwszych symptomów choroby. Zaleca się kontrolę (monitoring) sadów w tych terminach.
 
*stosowanie antybiotyków jest w Polsce zabronione

Zwalczanie zarazy ogniowej

W Niemczech, patogen zarazy ogniowej był zwalczany do tej pory za pomocą streptomycyny*. Powstanie ras odpornych na streptomycynę i jej pozostałości w miodzie sprawiły, że konieczne stało się poszukiwanie alternatywnych rozwiązań.
*stosowanie streptomycyny jest w Polsce zabronione

W ciągu kilku lat badań firma Bio-Protect stworzyła innowacyjny produkt, który znacznie redukuje infekcje kwiatów – preparat o nazwie Blossom Protect®