System zwalczania much - zoohigiena
Program IPM – GOSPODARSTWO BEZ MUCH – program wg Koppert Polska Sp. z o.o.
Mimo tego, że muchy domowe nie żądlą jest wiele powodów, aby ograniczać ich liczebność w otoczeniu ludzi i zwierząt. Odżywiając się na odchodach i odpadkach przenosi na swoim ciele niezliczone rodzaje zarazków chorobotwórczych, a ponadto jest uciążliwa dla otoczenia. Nikt nie lubi much, więc spróbujmy skutecznie się ich pozbyć.
Program ochrony IPM jest drogą ku środowisku wolnemu od much, co nie oznacza, że much nie będzie zupełnie – gdyż jest to nierealne, ale dążymy do utrzymaniu populacji much pod kontrolą, na poziomie nieuciążliwym dla otoczenia.
W przeciwieństwie do stosowania samych środków chemicznych, kiedy to po krótkotrwałej poprawie po zastosowaniu insektycydu – populacja much „wybucha” ze zwiększoną siłą. Dzieje się tak na skutek tego, że nigdy nie zwalczymy wszystkich osobników much, ale prawie zawsze zniszczymy jej wrogów naturalnych!
Poza tym muchy bardzo szybko się uodparniają na środki chemiczne i dlatego należy je używać jedynie w OSTATECZNOŚCI, kiedy inne metody zawiodą lub populacja much wymknie się spod kontroli.
W zasadzie powinniśmy być o krok przed muchami i znając ich cykl rozwojowy – głównie uzależniony od temperatury otoczenia i dostępności miejsc do rozmnażanie (życia larw) – reagować odpowiednio szybko i rozsądnie. Takie działanie jednak wymaga dość dokładnej analizy własnego gospodarstwa: kiedy i jak jest usuwany obornik, gdzie i w jakiej ilości utrzymywane są określone grupy zwierząt (cielaki, a właściwie kojce z nimi – to główne źródło much w hodowli bydła).
Uwaga! Program zwalczania much należy rozpocząć jeszcze zimą, wtedy jest szansa na powodzenie, dlatego prosimy o kontakt osoby zainteresowane tym systemem jak najwcześniej!
W tym programie IPM proponuję połączenie wszystkich dostępnych metod kontroli w celu stałej redukcji populacji much w budynkach inwentarskich i ich otoczeniu.
Podstawą dla sukcesu jest połączenie WSZYSTKICH ELEMENTÓW w jedną całość – SYSTEM. Dla każdego gospodarstwa należy opracować taki program INDYWIDUALNIE. Nie ma tu gotowych schematów, gdyż bez wizyty w gospodarstwie i rozmowy na temat organizacji prac w ciągu sezonu wiosna-lato nie jest możliwe ustalenie właściwych dawek biopreparatu i innych środków.
Mimo wszystko jest kilka elementów, które są stałe w każdym programie i o tym w kilku słowach poniżej.
1. Najważniejsza zawsze jest HIGIENA W GOSPODARSTWIE – poprzez zmniejszenie potencjalnych miejsc rozmnażania much można zredukować ich populację nawet o 95%. Bez właściwej higieny nie ma możliwości osiągnięcia sukcesu w walce z muchami.
2. Równie ważny jest tzw. MONITORING I ZWALCZANIE DOROSŁYCH SAMIC – należy bardzo wcześnie rozpocząć kontrolę tak, aby muchy nie złożyły dużej ilości jaj. Stosujemy pułapki wabiące, lepy, lampy owadobójcze, stacje z trucizną, siatki w otworach okiennych.
3. OCHRONA BIOLOGICZNA - jesteśmy producentem naturalnych preparatów przeciwko larwom much: BIOPAR i BIOFLY. Stosujemy oba produkty w zwykle oddzielnie i tak :produkt BIOPAR w ustalonych dawkach i odstępach czasowych w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta na ściółce (wariant z obornikiem) lub BIOPFLY – wariant bezściołowy (z gnojowicą) lub mokrym obornikiem.
4. OCHRONA CHEMICZNA – w przemyślany sposób stosujemy „bezpieczne formy” insektycydów. Jest to jedynie uzupełnienie kontroli biologicznej i należy mieć na uwadze głównie to, aby nie szkodzić organizmom pożytecznym. Sama ochrona chemicznanie jest skuteczna i po krótkim okresie „bez much” zwykle występuje ich gradacja. Ponadto nadużywanie insektycydów sprawia, że ich skuteczność maleje z roku na rok.
Ad.1 Krok pierwszy to generalne sprzątanie w gospodarstwie.
Należy uprzątnąć wszystkie takie miejsca, gdzie muchy mogą składać jaja. Bez zachowanej higieny nie ma szans na powodzenie w walce z muchami! Każda samica muchy składa w ciagu życia do 1000 jaj!
Pryzma z obornikiem
Pryzma z obornikiem jest miejscem, gdzie muchy chętnie składają jaja, rozwijają się bez przeszkód larwy, a później wylatują olbrzymie ilości dorosłych. Należy dbać o to, aby pryzma miała jak najmniejszą powierzchnię, była równo ułożona.
Optymalnym rozwiązaniem jest przykrycie jej czarną folią. Proponuję ponadto ustawienie pułapek wyłapujących muchy dorosłe na linii pomiędzy pryzmą a budynkami.
Ad.2 Z rozpoczęciem ochrony przed muchami nie czekamy, aż muchy się pojawią – działamy zawsze zapobiegawczo! W normalnych warunkach już w marcu należy być przygotowanym na pojawienie się pierwszych much. Zawieszamy wtedy lepy i pułapki do wyłapywania latających much działa już kilka dni po zawieszeniu i w zależności od skali problemu może być napełniona muchami w ciągu kilku tygodni lub może „pracować” w przyszłym sezonie. W gospodarstwie może się napełnić w ciągu kilku dni, a żeby się to stało to musi odłowić około 20.000 much. Stosuje się wymienne wkłady foliowej uzupełnia na nowo spożywczy środek wabiący.
Muchy zwabione zapachem wchodzą do pułapki nie mogą z niej wylecieć i po krótkim czasie topią się w wodzie. Pułapka nie zawiera pestycydów.
Jak najwcześniej stawiamy stacje owadobójcze – jest to przykład bezpiecznego zastosowania insektycydów w programie IPM kontroli much. Przylatują tam i następnie są zabijane przez truciznę zawartą w pożywce tylko osobniki dorosłe much.
W pomieszczeniach bez obornika, ale również nad cielakami montujemy lampy owadobójcze. Uniwersalny sposób montażu lamp, wiszący lub stojący, pozwala na ich różne wykorzystanie. Pole działania tych lamp wynosi 75–140 m², zależnie od typu. Lampy owadobójcze mają odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa, jednak należy zachować ostrożność i nie wieszać ich w pobliżu np. drewnianych słupów (koty) czy biegnących w budynku kabli. Miejsce zainstalowania lampy powinno być jak najbliżej tych miejsc, gdzie muchy są najaktywniejsze.
Lepy w budynkach gospodarskich dość szybko się „zapełniają” muchami lub kurzem, stąd poleca się ich stosowanie w pomieszczeniach pracowników, na hali udojowej. Wszędzie tam, gdzie się nie kurzy. Można lepy wykonać samemu wykorzystując nienasiąkliwy materiał i klej np. Owadolep.
Ad.3 OCHRONA BIOLOGICZNA
a) Biopreparat - BIOPAR
Preparat BIOPAR zawiera dwa gatunki drapieżnyych błonkówek: Muscidifurax raptorellus i Spalangia cameroni, które zabijają poczwarki much w oborniku.
BIOPAR skutecznie zwalcza muchę domową (Musca domestica), muchy krwiopijne z rodzaju Stomoxys oraz zgniłówki (Fannia sp.), które stanowią 95% wszystkich much występujących w gospodarstwach rolnych. Błonkówki pasożytują jedynie poczwarki much, dlatego zaleca się także podjęcie odpowiednich działań celem zwalczenia osobników dorosłych.
Jak to działa?
W ciągu kilku dni po wprowadzeniu preparatu BIOPAR, z poczwarek wylatują drapieżne błonkówki. Niezwłocznie wyruszają one na poszukiwanie w nawozie poczwarek much. Po zlokalizowaniu gospodarza błonkówki składają jaja do poczwarek much (w tym samym momencie zabiją poczwarkę muchy), które stanowią źródło pożywienia dla rozwijających się larw BIOPAR. Po około 2-3 tygodniach wylęgają się pierwsze błonkówki nowego pokolenia. Błonkówki to owady nocne, trudno je zatem dostrzec w ciągu dnia. Nocą penetrują obornik w poszukiwaniu poczwarek much do 30 cm głębokości. Latają na małe odległości w budynkach w poszukiwaniu poczwarek much (bobówek).
BIOPAR - korzyści
- preparat w 100% biologiczny
- błonkówki pasożytują różne gatunki much
- uodpornienie się jest niemożliwe
- łatwy w stosowaniu
- nieszkodliwy dla ludzi i zwierząt
Opakowania: Produkt dostępny w opakowaniach po 15 lub 150 tys. błonkówek.
b) Biopreparat - BIOFLY
Zawiera poczwarki muchy Ophyra aenescens, która wylatuje z poczwarek i składa jaja w pobliżu larw much. Wylegają się z nich drapieżne larwy, które są bardzo ruchliwe i żywią się innymi larwami much. Dziennie zabijają do 20 larw innych much. Cykl rozwojowy trwa ok. 14 dni w optymalnych warunkach (mucha domowa 6,5 – 7 dni). Samica składa około 170 jaj.
Nigdy nie siadają na zwierzęta, ani ludzi. Latają nisko i cicho na małe odległości przez co nie niepokoją zwierząt.
Nie przelatują do domów ludzi – zostają w budynkach inwentarskich. Wybierają miejsca zacienione – przeciwnie do muchy domowej.
Zastosowanie BIOFLY: w świniarniach i kurnikach, gdzie jest mało lub wcale nie ma słomy. W budynkach z rusztem – produkcja trzody chlewnej.
Po wprowadzeniu BIOFLY – 100% zakaz oprysków pestycydami!!!
Dozwolone są: granulaty, lampy, lepy, stacje owadobójcze, pułapki
Uwaga na usuwanie obornika lub gnojowicy!
Jeśli nie ma dezynsekcji budynku to nie należy usuwać gnojowicy do końca, lecz pozostawić część tak, aby nie zniszczyć populacji drapieżnika, która zdążyła się już rozwinąć.
Ad.4 OCHRONA CHEMICZNA, a właściwie należałoby to nazwać: korekta chemiczna.
Należy w odpowiedzialny sposób używać środków chemicznych i zawsze stosować się do zaleceń zawartych na ulotce preparatu.
Uwaga: Niektóre insektycydy nie mogą być stosowane w IPM kontroli much, gdyż działają bardzo niekorzystnie na organizmy pożyteczne.
Stosując ochronę biologiczną należy unikać pestycydów, chyba że utracimy zupełnie kontrolę nad populacją.
Można używać stacji owadobójczych z trucizną na dorosłe muchy.
W miejscach, w których nie działają drapieżniki należy stosować granulaty lub podlewanie roztworem preparatu przeciwko larwom much.
Unikamy formulacji do oprysków i malowania, gdyż oddziaływują również poza miejscem stosowania i w pierwszej kolejności zabijają organizmy pożyteczne, co po krótkim czasie wywołuje eksplozję liczebności much.
W zasadzie nie ma bezpiecznych środków chemicznych, ale rozsądne zastosowanie miejscowo larwicydów lub pyretroidów aby zlikwidować nadmierną ilość dorosłych osobników przed sezonem pozwoli za pomocą metody biologicznej utrzymać populację much na niskim poziomie.
Proponuję zaopatrzyć się w następujące środki chemiczne:
NEPOREX® 2 SG - zawiera cyromazynę, nowy związek chemiczny, który zwalcza larwy much i zapobiega zrzucaniu przez nie wylinki. Preparat można rozsypywać na sucho lub po rozpuszczeniu bezpośrednio na powierzchnię obornika i w miejscach, gdzie muchy składają jaja.
W wypadku posadzek rusztowych Neporex można łatwo rozsypać lub podlać konewką, tak aby przedostał się do górnej warstwy gnojowicy.
W wypadku posadzek rusztowych Neporex można łatwo rozsypać lub podlać konewką, tak aby przedostał się do górnej warstwy gnojowicy.
OXYFLY® 10CS, ASCYP 10 WP – do zwalczania dorosłych much.
Pamiętajmy, że muchy, stale zwalczane w oborach czy chlewniach za pomocą różnych związków chemicznych znajdujących się w insektycydach, wytworzyły rasy odporne na różne preparaty fosforoorganiczne i karbaminiany, które były często stosowane w przeszłości. Jednak również w przypadku preparatów, zawierających pyretroidy, stwierdzono już przypadki odporności.
Jeśli musimy stosować insektycydy - stosujmy je przemiennie z różnych grup chemicznych – wtedy środki będą dłużej skuteczne.
Jak widać są to tylko wskazówki do programu, którymi należy się kierować, ale aby taki program skutecznie wprowadzić wymagana jest pełna współpraca hodowcy i firmy dystrybucyjnej, wizyta w gospodarstwie, sporządzenie planu podstawowego i wariantów na wypadek zakłóceń działania programu.
Obliczenie dawek biopreparatów i insektycydów, liczby pułapek i ich rozmieszczenie, a także lamp owadobójczych i innych elementów profilaktyki. Niezmiernie ważne jest opracowanie planu gospodarki obornikiem lub gnojowicą oraz prowadzenie stałego monitoringu, aby móc odpowiednio wcześniej reagować.
Zachęcam do kontaktu w celu omówienia szczegółów.
W razie pytań proszę o kontakt z wyłącznym dystrybutorem preparatów BIOPAR I BIOFLY w Polsce firmą Sanwet s.c. www.biomucha.pl
lub z dr inż. Adamem Majewskim pod telefonem 512-246 772